ناسیونالیسم یا ملی گرایی به گونه نوین آن ، محصول انقلاب كبیر فرانسه و یكی از آثار تمدن غرب است . پس از انقلاب كبیر فرانسه ، میل به وطن خواهی و آرمان های قومی در ملیت ها ، نژادها و اقلیت های دینی ، چون یهودیت ، افزایش یافت . از این رو ، صهیونیسم را نمی توان فرزند درد و رنج یهودیان دانست ، بلكه اگر به یهودیان آزار و آسیبی نیز نمی رسید ، باز هم ، تولد صهیونیسم بر پایه رشد ناسیونالیسم غربی ناگزیر بود . هرتصل نیز با بیان این كه « مسئله تشكیل حكومت یهودی بیش از آنكه مساله ای مذهبی یا اجتماعی باشد ، مسئله ای ملی است » بر تاثیر فزاینده ملی گرایی در خلق صهیونیسم تاكید می ورزد . همچنین ، مارتین بوبر ، یكی از بزرگترین منادیان یهود قرن حاضر ، بر ویژگی ناسیونالیستی صهیونیسم تاكید می كند . افزون بر این ، آلبرت اینشتین از زیان های گسترش ناسیونالیسم بر یهود ، بیمناك بود2 .
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: زمینه های پیدایش صهیونیسم، ناسیونالیسم، ملی گرایی، انقلاب كبیر فرانسه، صهیونیسم، هرتصل، مارتین بوبر، آلبرت اینشتین، لیبرالیسم، ناسیونالیسم افراطی یهودی، ناسیونالیسم صهیونیستی، Nationalism، جغرافیای سیاسی خاورمیانه و شمال آفریقا، درایسل واچ . بلیك، المسیری، Liberalism، تاریخ یك ارتداد، اسطوره های بنیانگذر سیاست اسرائیل، رژه گارودی، ایوانف،
یكی دیگر از عوامل پیدایش صهیونیسم ماركسیسم است . برخی از شواهدی كه بر این ادعا گواهند ، عبارتند از :
الف / در عقاید كارل ماركس ( مرگ 1362 ش. / 1883 م. ) كه یهودی بوده است ، آلمان نخستین كشوری به شمار می رود كه گرفتار انقلاب كارگری خواهد شد و یهودیان در آن انقلاب ، همانند انقلاب های گذشته بشری ، نیروی پیشرو خواهد بود . صهیونیست ها به تاثیر از ماركس ، ملت برگزیده خدا ، یعنی یهودیان ، را همواره عامل هر حركت پیشروانه و مترقیانه به حساب می آورند . به عقیده آنان ، این نقش پیشتازی در جریان تولد و رشد كمونیسم و نیز در فرایند برپایی و پیروزی انقلاب كمونیستی روسیه وجود داشته است ؛ زیرا بیشتر اعضای كادر مركزی حزب كمونیسم شوروی ( مانند تروتسكی ) ، یهودی بوده اند . افزون بر آن ، بسیاری از رهبران صهیونیستی ( مانند بن گورین ) از روسیه تزاری ، كه نخستین كشور كمونیستی جهان بوده است ، برخاسته اند .
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: زمینه های پیدایش صهیونیسم، پیدایش صهیونیسم، ماركسیسم، كارل ماركس، انقلاب كارگری، صهیونیست، كمونیسم، پیروزی انقلاب كمونیستی روسیه، اعضای كادر مركزی حزب كمونیسم شوروی، تروتسكی، یهودی، بن گورین، روسیه تزاری، ماتریالیسم، دوران كمون اولیه، حضرت یعقوب، فرعون، فئودالیسم، غیر یهودی، جهان را باید از دریچه سكه و سرمایه دید، Marxism، فرهنگ علوم سیاسی، Materialism،
- ماجرای آلفرد دریفوس :
آلفرد دریفوس ( مرگ 1314 ش. / 1935 م. ) افسر یهودی ارتش فرانسه بود كه در 1273 ش. / 1894 م. متهم به تحویل مداركی محرمانه به آلمان شد . وی در همین سال محاكمه و به حبس ابد محكوم گشت ، ولی در 1278 ش. / 1899 م. تبرئه و در 1285 ش. / 1906 م. به خدمت فرا خوانده شد . این ماجرا از یك سو ، موج تازه ای از یهودآزاری واز سوی دیگر ، یهودگرایی را در اروپا پدید آورد . به بیان دیگر ، اگر چه ماجرای دریفوس نزاعی میان گروه های چپ و راست فرانسه تلقی می شد ، اما صهیونیسم آن را به عنوان یكی از مظاهر آزار و ستم بر یهودیان مطرح ساخت ، همین ماجرا ، اثری عمیق بر افكار هرتصل گذاشت ؛ چونان كه وی را به یافتن یك راه حل اساسی برای رهانیدن و نجات یهودیان از ظلم و ستم كشانید . طرح تاسیس یك كشور یهودی همان راه حلی است كه او در كتاب دولت یهود به دست داد1 .
- سازمان ها و جنبش های صهیونی :
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: زمینه های پیدایش صهیونیسم، آلفرد دریفوس، افسر یهودی ارتش فرانسه، یهودآزاری، یهودگرایی، دریفوس، صهیونیسم، هرتصل، نجات یهودیان، كتاب دولت یهود، جنبش های صهیونی، گروه عشاق صهیون، جنبش بیلو، لئو پنسكر، فلسطین، یهودیان، كنفرانس بال، سازمان جهانی صهیونیسم، بالفور، ادغام ناپذیری یهودیان، پرونده اسرائیل و صهیونیسم سیاسی، رژه گارودی، روچیلدها، Bilu، استراتژی اسرائیل، غازی اسماعیل ربابعه، Leo Pinsker، المسیری، ایوانف، ریشه های بحران در خاورمیانه،
در پست قبلی بزرگترین نخبگان سیاسی صهیونیسم كه نقش بسیار مهمی در تشكیل صهیونیسم داشتند پرداختیم .
در این قسمت به نخبگان دیگری كه در زمینه گسترش و شكل گیری صهیونیسم نقش داشته اند می پردازیم .
- حیم وایزمن :
برجسته ترین رهبر صهیونیستی پس از هرتصل و نخستین رئیس جمهور اسرائیل است . خدمات او به نیروی دریایی بریتانیا ، راه را برای قبول نظریه هایش درباره لزوم تاسیس یك دولت یهودی در فلسطین نزد مقام های انگلیسی و نیز برای صدور اعلامیه بالفور ، فراهم آورد . وی پس از هرتصل به رهبری سازمان جهانی صهیونیسم و سرانجام به ریاست آژانس یهود در فلسطین برگزیده شد1 .
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: نخبگان سیاسی صهیونیسم، زمینه های پیدایش صهیونیسم، صهیونیسم، حیم وایزمن، هرتصل، اسرائیل، نخستین رئیس جمهور اسرائیل، دولت یهودی، فلسطین، اعلامیه بالفور، سازمان جهانی صهیونیسم، آژانس یهود، لرد ارل شافتسبری هفتم، پالمرستون، بیت المقدس، شافتسبری، بنجامین دیزرائیلی، سهام ترعه سوئز، كانال سوئز، بارون ادموند روچیلد، اسرائیل بیر، پل جولیوس رویتر، رویتر، ریشه های بحران در خاورمیانه، المسیری، بنجمین، بنیامین، دیسرائیلی، دیزرائلی، دهخدا، لغت نامه دهخدا، Paul Julius Reuter، ناصر الدین شاه، عصر بی خبری یا تاریخ امتیازات ایران، ابراهیم تیموری،
شخصیت های برجسته و نخبگانی بسیار در پدید آمدن صهیونیسم سهم داشته اند كه سهم برخی از آنان ، بیشتر از دیگران بوده است . از آن جمله :
1ـ بنیامین هرتصل معروف به تئودور هرتصل :
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: زمینه های پیدایش صهیونیسم، صهیونیسم، تئودور هرتصل، بنیامین هرتصل، بنیان گذار سازمان جهانی صهیونیسم، پدر صهیونیسم، بوداپست مجارستان، هرتصل، یهودی ستیزی در روسیه، یهودی ستیزی، قضیه دریفوس، یهود آزاری، یهودیان جهان، كتاب دولت یهودی، روچیلدها، شهر بال سوئیس، فلسطین، روچیلد، اعلامیه بالفور، لرد روچیلد عزیزم، بارون ادموند روچیلد، پدر اسكان یهودیان، اعراب فلسطینی، ادموند روچیلد، تل آویو، جنبش صهیونیسم، Rothschild، Rotschild، ریشه های بحران در خاورمیانه، موسی جدید، ایوانف، المسیری، Baron، Edmond Rothschild،
پیش از تولد صهیونیسم سیاسی ، صهیونیسم ادبی پدید آمد و نخستین جرقه های روند سیاسی كردن دین یهود را بر افروخت . به دیگر سخن ، صهیونیسم ، نخست در جبهه زبان ، سخن و اندیشه و آن گاه در عرصه سیاست قد بر افراشت . دراین روند ، صهیونیسم ادبی ، زبان عبری را به خدمت گرفته ، در گسترش آن كوشید و یهودیان عبری زبان را تشویق كرد . پیامد این تلاش چند صد ساله ، زبانی كه به گفته بن گورین ، یك زبان ناگویا بود و درقلب ها می زیست و به نماز و شعر و ادبیات مذهبی اختصاص داشت ، به جایگاهی دست یافت كه دیگر زبان ِ زمان ِ گذشته نبود ، بلكه زبان آینده ، زبان رستاخیز و زبانی بود كه می توانست یهودیان را به عنوان یك ملت یگانه در زیر سایه خویش در آورد1 .
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: زمینه های پیدایش صهیونیسم، صهیونیسم سیاسی، صهیونیسم ادبی، سیاسی كردن دین یهود، زبان عبری، یهودیان عبری زبان، بن گورین، یهود ابن هاله وی، كتاب تلمود، ارض موعود، بنجامین دیزرائیلی، رمان دیوید آلروی، زیگموند فروید، رمان دانیل دروندا، جورج الیوت، مهم ترین سند ادبی صهیونیسم، ادغام یهودیان، دائره المعارف صهیونیسم و اسرائیل، اعلامیه بالفور، افسانه یهودی سرگردان، یهودی دوره گرد، یهودیان صهیونیست، رمان ماریا ادگارت، هارنگتون، رمان آیوانهو، سروالتر اسكات، همبستگی یهودیان جهان، نگاهی به ادبیات صهیونیسم، غسان كفانی، مشنا، گمارا، پرونده اسرائیل و صهیونیسم سیاسی، رژه گارودی، # Benjamin Disraeli، Daniel Derond، Georg Eliot، جلعاد، Gilead، كنفانی،
اندیشه نخستین صهیونیسم در بستر داستان ، رمان ، تئاتر ، شعر ، افسانه و مانند آن زاده شد و قوام یافت و البته ، مساعدت مالی ، فكری و سیاسی شخصیت ها و نخبگان صهیونی در تولد و توسعه این اندیشه دارای سهمی اساسی است . در این باره ، سهم هرتصل و روچیلد به عنوان پدران فكری و مالی صهیونیسم از همه بیشتر است . ماجرای دریفیوس1 ، هرتصل را به یافتن یك راه حل اساسی برای نجات یهودیان ، یعنی تشكیل دولت یهودی ، سوق داد ، جنبش های صهیونی ـ چون عشاق صهیون ـ به تقویت اندیشه صهیونیسم پرداختند ، گسترش حقوق و آزادی های مدنی در اروپا ، آزادی ابراز تعالیم دینی را برای یهودیان فراهم آورد و نیز ویژگی ادغام ناپذیری یهودیان و تلاش برخی از آنان برای جلوگیری از تضعیف عقاید دینی و از همه مهمتر ، توطئه دولت های استعمارگر در تاسیس صهیونیسم موثر افتاد .
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: زمینه های پیدایش صهیونیسم، اندیشه صهیونیسم، صهیونیسم، نخبگان صهیونی، هرتصل، روچیلد، دریفیوس، نجات یهودیان، دولت یهودی، عشاق صهیون، ادبیات صهیونیستی، آلفرد دریفیوس، Alfred Drevtus،
صهیونیسم مولود دوران تحول و انتقال سرمایه داری غرب به مرحله امپریالیسم است . در این دوره ، همه قدرت های بزرگ برای تامین منافع استعماری ، فعالانه در پی یافتن جای پایی استوار در خاورمیانه شدند . نخستین بار ناپلئون بناپارت به جلب همكاری یهودیان علیه امپراتوری عثمانی دست زد كه البته در این كار ناموفق ماند . سپس ، بیسمارك آلمانی برای پاسداری از راه آهنی كه قرار بود از برن ـ شهری در آلمان ـ به بغداد كشیده شود ، به جذب و به كارگیری یهودیان همت گماشت . اما سرانجام انگلیس بود كه به آرزوی چند صد ساله اش برای خلق اندیشه صهیونیسم و ترغیب یهودیان اروپای شرقی و روسیه و غرب ، جهت مهاجرت به فلسطین دست یافت1 .
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: قدرت های بزرگ استعماری، زمینه های پیدایش صهیونیسم، صهیونیسم، سرمایه داری، امپریالیسم، ر، خاورمیانه، ناپلئون بناپارت، یهودیان، امپراتوری عثمانی، بیسمارك، اندیشه صهیونیسم، فلسطین، رژیم اشغالگر قدس، روزنامه تایمز لندن، هرتصل، صهیونیست، وایزمن ِ انگلوفیل، لرد اِرل شافِتسبُری هفتم، صهیونیست مسیحی، ماكس نوردو، انگلیس، ایوانف، Max Nordau، Seventh Earl shaftes bury، المسیری،
پیش از پرداختن به ریشه ها و زمینه های پیدایش صهیونیسم ، لازم است با معنا و مفهوم صهیونیسم آشنا شویم .
كوه صهیون زادگاه و آرامگاه داوود پیامبر و جایگاه هیكل سلیمان نبی بوده است . گاه این واژه نزد یهودیان به معنای شهر قدس ، شهر برگزیده خداوند و شهر مقدس آسمانی به كار می رود به طور اعم ، بر سرزمین مقدس اطلاق می شود ، ولی در متون دینی یهود ، صهیون اشاره به آرمان و آرزوی ملت یهود برای بازگشت به سرزمین داوود و سلیمان و تجدد دولت یهود دارد . به دیگر سخن ، صهیون برای یهود ، سبل رهایی از ظلم ، تشكیل حكومت مستقل و فرمانروایی بر جهان است و از این رو ، (ما) یهودیان خود را فرزندان صهیون می دانند1 .
ادامه مطلب
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: زمینه های پیدایش صهیونیسم، صهیونیسم، كوه صهیون، داوود پیامبر، هیكل سلیمان، یهودیان، شهر قدس، سرزمین مقدس، فرزندان صهیون، فلسطین، دولت یهود، شووینیسم، تعریف صهیونیسم، ناسیونالیسم، تئودور هرتصل، ناحوم ساكولو، تاریخ صهیونیسم، صهیونیسم سیاسی، كتاب دولت یهود، مهاجرت یهودیان، سرزمین ابراهیم، سرزمین موعود، صهیونیسم مسیحی، صهیونیسم لائیك، ماجرای اسرائیل و صهیونیسم سیاسی، روژه گارودی، Chauvinism، نیكولاشوون، ناپلئون بناپارت، Nahum Sokolow، عبدالوهاب المسیری، ماشیاح، پرونده اسرائیل و صهیونیسم سیاسی، تاریخ یك ارتداد، اسطوره های بنیانگذار سیاست اسرائیل،
« صهیون »1 در زبان عبری به معنای " پر آفتاب " و نام كوهی در جنوب غربی بیت المقدس است . در اصطلاح سیاسی ، مراد از صهیونیسم جنبشی است برای تشویق و ترغیب مهاجرت (ما) یهودیان به فلسطین .
شكل گیری و تشكیل دولت یهودی یا جنبش صهیونیسم دارای زمینه ها و ریشه هایی گوناگون است . صهیونیست ها برآنند كه صهیونیسم پاسخی است به یهودی آزاری . ولی آنان ، دلایل مستند و معتبری بر این كه یهودیان بیش از هر قوم دیگر آزار و آسیب دیده اند ، به دست نمی دهند ( ما كه تو ایران جامون راحته و آزاری به غیر از سر و صدای همسایه شلوغمون ندیدیم ). با این حال ، سهم قدرت های بزرگ در پدید آمدن صهیونیسم ، به عنوان پاسبانی برای تامین و حفظ منافع استعماری آنان ، انكار ناپذیر است .
1. Zion
طبقه بندی: زمینه های پیدایش صهیونیسم،
برچسب ها: صهیون، عبری، پر آفتاب، بیت المقدس، صهیونیسم، دولت یهودی، صهیونیست، زمینه های پیدایش صهیونیسم، یهودی آزاری، Zion،
